Trong nhiều năm, sứ mệnh AI của các Giám đốc Công nghệ Thông tin (CIO) là xây dựng năng lực, chứng minh tính khả thi của công nghệ và theo kịp các đối thủ cạnh tranh. Giờ đây, việc tiếp cận AI không còn là mục tiêu hàng đầu – mà là khả năng kiểm soát công nghệ này. Dataiku đã công bố một nghiên cứu mới tại Succeed, hội nghị thường niên lớn nhất của hãng, qua đó nhấn mạnh cách các CIO đang nỗ lực quản lý sự bùng nổ của một lượng lớn agent AI, vốn đang tăng trưởng và thâm nhập sâu vào hoạt động kinh doanh với tốc độ nhanh hơn khả năng theo dõi của các quy trình hiện có.
Báo cáo mang tên Global AI Confessions Report: CIO Edition, 2026 (Báo cáo Thú nhận về AI Toàn cầu: Góc nhìn của CIO, 2026), dựa trên khảo sát của Harris Poll với 685 CIO trên toàn thế giới, cho thấy 83% doanh nghiệp thiếu quy trình quản lý vòng đời agent chuẩn hóa, và 47% đã phải ngừng hoạt động hơn 20 agent trong năm nay. Quá trình biến động này phần lớn diễn ra trong âm thầm. Khi các agent nhân rộng ngày càng nhiều ở các bộ phận và nền tảng, chỉ 21% CIO báo cáo rằng họ có khả năng theo dõi toàn diện và gần như theo thời gian thực với các chi phí AI, với sự phân bổ chi tiết theo từng đơn vị kinh doanh, bộ phận làm việc hoặc trường hợp sử dụng cụ thể.
“Ngành công nghệ đã bán cho các CIO câu chuyện về tính tự động hóa mà quên nhắc tới các hóa đơn: các hệ thống tự chủ phải được quản lý, chứ không chỉ đơn thuần là giám sát,” ông Florian Douetteau, Đồng sáng lập kiêm CEO của Dataiku cho biết. “Giám sát chỉ báo cho bạn biết một agent đang hoạt động. Còn quản lý mới xác định xem agent đó có xứng đáng được giữ lại hay không. Hiện tại, hầu như không doanh nghiệp nào có thể ‘sa thải’ một agent kém hiệu quả cả. Muốn AI mang lại giá trị cao và ổn định, kiểm soát chặt chẽ là điều bắt buộc.”
Vận hành agent AI không đồng nghĩa với việc chứng minh hiệu quả
Các CIO đang phải quản lý một thứ mà doanh nghiệp chưa từng phải kiểm soát trước đây: các tập hợp agent tự chủ hoạt động ở quy mô vượt xa các hệ thống quản trị hiện có. 67% CIO ước tính có từ 51 agent AI trở lên đang hoạt động thực tế. Dù gần như toàn bộ CIO (90%) tự tin rằng họ theo dõi đầy đủ tất cả các agent này, nhưng thực tế lại cho thấy:
- Gần 3/4 CIO (72%) không thể xác nhận một cách nhất quán liệu các agent đó có mang lại kết quả kinh doanh như mục tiêu thiết kế ban đầu hay không.
- 60% cho biết họ thiếu một lớp quản trị AI tập trung bao quát trên toàn bộ các ứng dụng doanh nghiệp, công cụ và môi trường CNTT doanh nghiệp của họ.
- 81% thiếu sự giám sát toàn diện đối với các agent được tạo ra hoàn toàn bên ngoài các kênh chính thức hoặc hệ thống được phê duyệt.
Họ cũng đang đa dạng hóa nền tảng vận hành AI: 75% có kế hoạch sử dụng nhiều mô hình hoặc các mô hình khác nhau để cải thiện tính liên tục của AI, 74% đang cân nhắc các mô hình mã nguồn mở (open-source) hoặc trọng số mở (open-weight) như một giải pháp phòng ngừa rủi ro gián đoạn mô hình trong tương lai, và 80% đã hoặc dự định tiến hành đánh giá rủi ro phụ thuộc vào AI.
CIO lựa chọn phát triển phân tán thay vì kiểm soát tập trung
Quan niệm thông thường cho rằng để xử lý tình trạng bùng nổ agent, giải pháp là thắt chặt kiểm soát, hạn chế truy cập, tập trung hóa quản lý và hạ tốc độ triển khai xuống mức mà hệ thống CNTT có thể giám sát. Tuy nhiên, dữ liệu cho thấy các CIO đang làm điều ngược lại. 91% đồng ý rằng chiến lược AI hiệu quả nhất không phải là tập trung hóa mọi ứng dụng và agent, mà là cho phép các bộ phận nghiệp vụ tự phát triển trong một môi trường được quản trị. Xu hướng không đặt toàn bộ trọng trách lên một hệ thống duy nhất này cũng mở rộng sang các mô hình nền tảng bên dưới:
- 75% CIO cho biết họ dự định sử dụng nhiều mô hình khác nhau để tăng tính liên tục cho hệ thống AI
- 74% đang cân nhắc các mô hình mã nguồn mở hoặc trọng số mở nhằm phòng ngừa rủi ro gián đoạn mô hình trong tương lai
- 80% đã tiến hành hoặc có kế hoạch đánh giá rủi ro phụ thuộc vào AI
Các CIO không chỉ phân tán nơi phát triển AI – họ còn phân tán cả nền tảng mà AI chạy trên đó.
Hệ thống rào chắn quản trị chưa theo kịp thực tế
Khi các tổ chức phân tán quy trình phát triển AI, công tác quản trị và đo lường đang vật lộn để theo kịp. 84% CIO thừa nhận rằng nhân viên đang tạo ra các agent và ứng dụng AI nhanh hơn khả năng quản lý của hệ thống CNTT. Việc đo lường hiệu quả cũng là một khoảng trống lớn. Chỉ có 28% đo lường một cách nhất quán cả hiệu suất vận hành lẫn kết quả kinh doanh trên toàn bộ các agent AI, trong khi 76% cho biết tổ chức của họ thiếu hệ thống đo lường ROI hiệu quả và hoàn thiện cho hầu hết hoặc toàn bộ các sáng kiến AI. Ngay cả khi một agent bị phát hiện có vấn đề, trách nhiệm giải trình vẫn bị phân tán. Các CIO có quan điểm khác nhau về việc ai là người chịu trách nhiệm chính khi agent gặp sự cố: các đội ngũ chung (23%), bộ phận CNTT trung tâm (21%), đội ngũ dữ liệu/AI (20%), hoặc bộ phận bảo mật, rủi ro và tuân thủ (18%).
Câu hỏi hiện nay không còn là liệu có nên từ bỏ sự kiểm soát tập trung hay không – mà là liệu có ai có thể nhìn thấy những gì đang diễn ra, hoặc chứng minh được hiệu quả sau khi đã phân quyền hay chưa.
Áp lực ngày càng lớn từ cấp lãnh đạo cao nhất
Áp lực đè nặng nhất lên vai các CIO. 88% cho biết uy tín chuyên môn và sự nghiệp của họ phụ thuộc vào thành công của dự án AI, và 87% tiết lộ Tổng Giám đốc (CEO) của họ đã bày tỏ rằng sự đảm bảo về vị trí công việc của họ phụ thuộc vào các kết quả triển khai AI – một mức độ rủi ro cá nhân vượt xa những gì chính các CEO đang phải đối mặt. 76% tin rằng vị trí của họ sẽ bị đe dọa nếu công ty không tạo ra lợi ích kinh doanh rõ ràng từ AI trước cuối năm 2027. Trong báo cáo Global AI Confessions Report: CEO Edition, 2026 của Dataiku, chỉ có 80% CEO cho rằng vị trí của họ bị ảnh hưởng nếu gặp thất bại tương tự.
Áp lực từ hội đồng quản trị cũng tăng lên tương ứng. 97% CIO báo cáo áp lực từ Hội đồng quản trị trong việc chứng minh ROI của AI đã tăng lên, với 77% đánh giá mức tăng này ở mức đáng kể hoặc vừa phải. Áp lực này nhanh chóng biến thành thực tế gay gắt: 72% CIO cho biết ngân sách AI của họ nhiều khả năng sẽ bị cắt giảm hoặc đóng băng nếu không đạt mục tiêu hiệu suất vào cuối năm 2026. Đối với các CIO, thông điệp đã quá rõ ràng: mang lại kết quả thực tế, hoặc mất ngân sách, quyền hạn hoặc thậm chí cả công việc.
Tại Mỹ, thời khắc đối mặt thực tế đã đến
Các CIO tại Mỹ đưa ra những con số báo động nhất trong toàn bộ nghiên cứu, đối mặt với hậu quả ngân sách nặng nề nhất ngay cả khi việc tạo agent AI vượt quá khả năng quản trị của họ:
- 94% cho biết nhân viên đang tạo ra các agent và ứng dụng AI nhanh hơn tốc độ quản trị của hệ thống CNTT
- 88% tin rằng vị trí của họ sẽ gặp rủi ro nếu tổ chức của họ không đạt được những kết quả AI đo lường được trước cuối năm 2027
- 87% cho biết ngân sách AI có khả năng bị đóng băng hoặc cắt giảm nếu không đạt mục tiêu vào cuối năm 2026
- Hiện tại, 92% sẵn sàng đặt cược sự nghiệp của mình vào việc mang lại kết quả AI rõ ràng
- 82% hối tiếc về ít nhất một quyết định chọn nhà cung cấp hoặc nền tảng AI lớn trong 18 tháng qua
Có thể truy cập báo cáo đầy đủ Global AI Confessions Report: CIO Edition, 2026 tại: https://pages.dataiku.com/global-ai-confessions-cio-edition.
Phương pháp Khảo sát của Harris Poll
Khảo sát được thực hiện trực tuyến bởi The Harris Poll thay mặt cho Dataiku từ ngày 09 – 29/07/2026, trên 685 CIO tại Mỹ, Anh, Pháp, Đức, UAE, Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore.
