Nidus Technologies, startup mới thành lập hồi tháng 3 tại New York, vừa công bố huy động thành công 30 triệu USD qua hai vòng pre-seed và seed để xây dựng phòng thí nghiệm robot AI chuyên biệt cho ngành công nghiệp quốc phòng. Chỉ sau 4 tháng hoạt động, công ty đã đạt hơn 1 triệu USD giá trị đơn đặt hàng từ các khách hàng quốc phòng tại Mỹ.
Từ bài toán bó dây điện đến tham vọng robot AI cho quốc phòng
Giữa văn phòng startup mang đậm chất công xưởng tại khu Flatiron (New York), kỹ thuật viên điều khiển từ xa trình diễn cách giữ ổn định cánh tay robot bằng tay trái, rồi dùng tay phải đưa đầu kẹp tiếp cận ở góc 45 độ sát mặt sàn. Sau khi bóp cò để kẹp chặt đoạn dây đã tuốt vỏ cách đầu mút khoảng 3 inch (khoảng 7,6 cm), thao tác khó nhất bắt đầu: căn chỉnh chính xác đầu dây với một bánh xe đang xoay rồi hất nhẹ cổ tay để bánh xe chải và gom các sợi đồng mảnh thành một bó gọn gàng.
Thao tác tưởng chừng đơn giản dưới tay kỹ thuật viên lại khiến người thử nghiệm lúng túng ngay ở lần đầu tiên khi đầu dây bị xoắn rối tứ tung. “Tôi muốn xem chuyện gì xảy ra nếu mọi thứ đi chệch hướng. Bạn có thể nhận ra khá nhanh một người có làm tốt việc này hay không”, Justin Sealy, CEO của Nidus Technologies, chia sẻ.
Đội ngũ khoảng một chục nhân sự tại Nidus đang lặp lại thao tác này hàng nghìn lần trên nhiều giàn thiết bị khác nhau để thu thập dữ liệu huấn luyện cho các mô hình AI. Mục tiêu của họ là triển khai những mô hình này vào nhà máy của các nhà thầu quốc phòng nhằm tăng tốc sản xuất mà không cần đập đi xây lại dây chuyền hiện hữu. Điểm khởi đầu là bó dây điện (wire harness) – cụm dây và đầu nối thiết yếu trên ô tô, bộ thu vệ tinh, máy bay cho đến xe tăng – trước khi mở rộng sang phân loại linh kiện, tiền lắp ráp và bảng mạch in.
Khoản đầu tư 30 triệu USD của Nidus bao gồm vòng pre-seed do Costanoa dẫn dắt và vòng seed do Kleiner Perkins cầm trịch, cùng sự góp mặt của Ludlow Ventures, Absolute Partners và các nhà đầu tư thiên thần như Chris Power (CEO Hadrian) hay Jai Malik (CEO Amca). Nguồn vốn mới sẽ được dùng để tuyển dụng mạnh mẽ tại trụ sở New York, mở rộng quy mô thu thập dữ liệu và huấn luyện mô hình cho các khách hàng bảo mật.
Khởi nguồn từ nỗi trăn trở tái công nghiệp hóa nước Mỹ
Lớn lên trong một gia đình quân nhân tại Greenwood (Nam Carolina), Justin Sealy từng chứng kiến cha mẹ của nhiều người bạn mất việc khi ngành dệt may địa phương bị dịch chuyển ra nước ngoài. Thời còn học tại Đại học Clemson, ông nhiều lần bảo lưu để làm kỹ sư cho một nhà máy địa phương. Bước ngoặt đến vào năm 2018 khi một mẫu tin tuyển dụng trên tờ Wall Street Journal thôi thúc Sealy ứng tuyển vào Palantir với mong muốn giúp những người anh em đang phục vụ trong quân đội trở về an toàn. Ông nhận được vị trí chiến lược gia triển khai tại văn phòng New York, nhanh chóng được cấp quyền tiếp cận thông tin mật và gắn bó 3 năm với các hợp đồng chính phủ.
Sau thời gian làm việc tại startup an ninh Peregrine, Sealy gia nhập Vannevar – công ty quốc phòng phát triển công cụ tình báo phục vụ an ninh quốc gia với trọng tâm răn đe Trung Quốc. Tại đây, khi được giao xây dựng đội ngũ phần cứng AI cho các bài toán như phát hiện drone, ông đã bắt tay cùng Harrison Nguyen (chuyên gia vận hành), Charu Dwivedi (chuyên gia robot) và Cane Punma (chuyên gia AI). Đến dịp Giáng sinh năm ngoái, Sealy viết một bài tiểu luận nhấn mạnh ngành công nghiệp Mỹ cần tận dụng các năng lực robot dễ tiếp cận để giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc: “Để thực sự cạnh tranh, phải có một sự dịch chuyển công nghệ. Phải có giải pháp giúp chúng ta sản xuất nhiều hơn dựa trên năng lực sẵn có ngay tại Mỹ”.
Bài viết nhanh chóng lan truyền trong giới đầu tư mạo hiểm và thúc đẩy bộ tứ chính thức thành lập Nidus vào tháng 3 với sự ủng hộ từ CEO của Vannevar. Sau nhiều tháng khảo sát nhà máy, họ nhận ra nút thắt lớn nhất nằm ở công đoạn cắt và chuẩn bị bó dây điện, nơi những người thợ lành nghề vẫn phải cặm cụi làm thủ công hàng giờ liền. “Nếu bạn đi quanh một nhà máy và tìm nơi con người đứng yên làm đi làm lại một việc, đó thường là vị trí trước các cỗ máy”, Sealy phân tích. “Làm sao để người thợ tạo ra nhiều sản phẩm hơn? Làm sao để gánh bớt phần việc thủ công giúp họ chế tạo nhanh hơn?”
Chiến lược thực dụng và cuộc đua tốc độ tại New York
Thay vì tự xây dựng phần cứng từ đầu, Nidus chọn tận dụng các mô hình AI tốt nhất hiện nay – từ mã nguồn mở ban đầu đến các mô hình tiên tiến nhất – rồi tinh chỉnh bằng dữ liệu độc quyền thu thập được để lắp đặt GPU trực tiếp bên cạnh những cánh tay robot sẵn có trong nhà máy. Sealy gọi đây là bài học từ Palantir: “Giá trị nằm ở tuyến đầu thực địa. Hãy đến đó và giải quyết vấn đề”. Trong khi đó, đồng sáng lập Harrison Nguyen nhấn mạnh điều khiến ông hào hứng hơn cả làm robot đơn thuần chính là nhu cầu tái công nghiệp hóa đang bùng nổ.
Chính sự khác biệt này giúp Nidus tự tin tách khỏi đường đua của các phòng thí nghiệm robot đa dụng đình đám như Physical Intelligence, Skild AI hay Figure AI. “Công nghệ Thung lũng Silicon thường đi theo con đường thương mại hóa dễ dàng nhất, thay vì hướng tới nơi có nhu cầu cấp thiết nhất”, Sealy nhận định. “Quốc phòng là một kiểu khách hàng hoàn toàn khác so với việc gấp khăn tắm tại khách sạn Holiday Inn”.
Theo Aatish Nayak, nhà đầu tư dẫn dắt vòng gọi vốn mới nhất từ Kleiner Perkins, dữ liệu riêng tư mà Nidus xây dựng cùng từng khách hàng là lợi thế rất khó sao chép, thậm chí có thể khiến các phòng lab AI khác muốn hợp tác với Nidus thay vì tự tìm đường vào ngành quốc phòng. Ông đánh giá cao một đội ngũ thực dụng, đặt khách hàng làm trung tâm và không bảo thủ về công nghệ, đồng thời hy vọng Nidus sẽ chứng minh kết quả nhanh hơn các dự án sản xuất AI quy mô lớn như Prometheus của Jeff Bezos. Dù thừa nhận cạnh tranh rất khốc liệt và “tốc độ là yếu tố quyết định cuộc chơi”, các nhà sáng lập Nidus vẫn giữ vững niềm tin trước bài toán khổng lồ của ngành robot. “Chưa có một công ty Physical AI đẳng cấp thế giới nào tại New York, và chúng tôi có cơ hội trở thành cái tên đầu tiên”, Sealy khẳng định.
Nguồn: Upstarts Media
